Jak sprawdzić czy lokal nadaje się na gastronomię i nie wpaść na minę?
Spis treści:
Lokalizacja
Lokalizacja obiektu to podstawowa kwestia pod względem biznesowym. Miejsce w którym chcemy otworzyć lokal musi być dostosowane do typu gastronomii którą planujemy. W tej kwestii jest bardzo dużo zmiennych jednak jest kilka parametrów dość uniwersalnych:
- Lokal powinien być łatwy do znalezienia dla klientów.
- Powinien mieć widoczne wejście.
- Dobrze jak lokal jest w miejscu intensywnego ruchu pieszego – dotyczy to szczególnie konceptów impulsowych jak kawiarnie, szeroko rozumiany fast-food, obsługa ruchu turystycznego itp.
- Powinien mieć łatwą możliwość zaparkowania samochodu szczególnie dla konceptów związanych z obsługą podróżnych, fine-dining czy obsługi imprez okolicznościowych.
Podsumowując lokalizacja powinna być dostosowana do konceptu.
Przeznaczenie lokalu w świetle prawa budowlanego.
Jak już znajdziemy lokal w optymalnej lokalizacji, takiej która spełnia oczekiwania pod względem pomysłu na biznes powinniśmy zweryfikować czy taki biznes jest w ogóle w tym miejscu możliwy ze względów formalno-prawnych. Chodzi o to, że wszystkie budynki i lokale mają określone przeznaczenie. Mogą mieć funkcje mieszkalne, usługowe, edukacyjne, przemysłowe, produkcyjne itp.
Dla każdego budynku i pomieszczeń w nim zawartych na etapie projektu budowlanego określane są wyżej wymienione funkcje. Funkcje te zależą od tego na jaki cel budynek był projektowany oraz od uwarunkowań lokalnych których najważniejszym dokumentem jest plan miejscowy – czyli taka lokalna konstytucja regulująca co na danym terenie może się znajdować. Plany miejscowe są uchwalane przez lokalny samorząd gminny i są ogólnodostępne na stronach urzędów. W planach tych są określone dopuszczalne funkcje dla poszczególnych rejonów miasta czy gminy. Zwykle są to funkcje mieszkaniowe, mieszkaniowo-usługowe, przemysłowe rolne itp. Weryfikując lokalizację należy sprawdzić czy funkcja gastronomii (usługi) jest dopuszczona w planie miejscowym. Często funkcje takie są dopuszczone pod pewnymi warunkami (np. jest określona maksymalna powierzchnia usługi wyrażone w % powierzchni budynku) i to też trzeba sprawdzić.
Jak funkcje lokalu są usługowe a w planie miejscowym nie ma przeciwwskazań to jest dobrze – można działać dalej.
Jeżeli lokal ma inną funkcję niż usługi ale planowana działalność jest dopuszczona w planie miejscowym to trzeba będzie wystąpić do lokalnej administracji architektoniczno-budowlanej z wnioskiem o zmianę przeznaczenia. Przez „zmianę przeznaczenia” rozumie się zmianę wpływającą na warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, BHP, higieniczno-sanitarne bądź bezpieczeństwa konstrukcji, a także podjęcie w obiekcie lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W praktyce oznacza to, że zrobienie restauracji z mieszkaniówki czy z zakładu przemysłowego a nawet z jakiejś mało wymagającej usługi będzie wpływać na warunki higieniczne i pożarowe i przeważnie wymaga zmiany przeznaczenia. Na szczęście procedura jest do przejścia, wymagać będzie jednak zaangażowania uprawnionego architekta oraz poniesienia dodatkowych kosztów i poświęcenia czasu na przeprowadzenie jej w urzędzie.
W przypadku kiedy funkcja lokalu się nie zgadza a plan miejscowy nie przewiduje funkcji usługowych bądź są wykluczenia gastronomii to niestety trzeba szukać dalej ciesząc się że nie podpisało się pochopnie umowy na lokal niemożliwy do zrobienia.
Podsumowując ten rozdział bardzo ważnym jest sprawdzenie czy lokal ma odpowiednią funkcję i czy planowana działalność jest dopuszczona w planie miejscowym bo jak nie – będzie problem.
Układ i powierzchnia.
Jeżeli lokal przeszedł pozytywnie wstępną weryfikację ze względu na funkcje należy go sprawdzić czy będzie odpowiedni pod względem powierzchni i układu. Oczywiście wielkość zależy od rodzaju gastronomii, planowanej ilości miejsc konsumpcyjnych i rodzaju obsługi. Należy przyjąć, że na 1 miejsce konsumpcyjne będzie potrzebne około 1,5m2 powierzchni sali konsumpcyjnej w warunkach standardowych. W czasie pandemicznego reżimu sanitarnego było wymagane znacznie więcej, ale miejmy nadzieję, że prędko się taka sytuacja nie powtórzy. Zaplecze stanowi przeważnie od 30 do 50% lokalu. W lokalu będą potrzebne toalety dla personelu i dla gości.
Najłatwiejsze do aranżacji i najbardziej efektywne pod względem wykorzystania powierzchni są lokale w prostokątnym kształcie o proporcjach długości boków jak 1:2 ale tu oczywiście nie ma reguły. Odradzam lokale bardzo wąskie i długie bo bardzo dużo powierzchni straci się na komunikację. W zakładach żywienia zbiorowego ważną kwestią jest zapewnienie rozdzielonych dróg komunikacyjnych dla produków czystych (dania gotowe, czyste talerze, obrobione półprodukty) i brudnych (surowce, brudne talerze z sali konsumpcyjnej, odpady ze zmywalni naczyń, personel przychodzący z zewnątrz do pracy itp.) dlatego wąskie lokale są tak niekorzystne – po prostu nie ma miejsca na rozdzielenie tych dróg.
Ze względów sanitarnych ważne żeby lokal miał przynajmniej 2 wejścia po 1 dla gości (od frontu) oraz dla dostaw i personelu (od zaplecza), choć nie jest to warunkiem koniecznym, ponieważ da się zaprojektować lokal z jednym wejściem. Wejście zapleczowe jednak potrzebne i zalecane. W kwestii wejść dla większych lokali które pomieszczą ponad 50 osób licząc z personelem konieczne jest zapewnienie co najmniej 2 wyjść ewakuacyjnych o szerokości minimum 90cm, otwieranych na zewnątrz, oddalonych od siebie o przynajmniej 5m. Lokal powinien być również dostępny dla osób niepełnosprawnych.
Kolejną ważną kwestią jest zapewnienie doświetlenia światłem naturalnym pomieszczeń pracy stałej. Wynika to z ogólnych przepisów BHP i Warunków Technicznych Jakim Powinny Odpowiadać Budynki I Ich Usytuowanie. Za pomieszczenia pracy stałej sanepid uznaje przede wszystkim kuchnię. W większych lokalach również zmywalnię naczyń i przygotowalnie wstępne jednak w większości przypadków wystarcza aby naturalne doświetlenie było w kuchni. Sprawdzając lokal trzeba zwrócić uwagę, czy w miejscu w którym chcemy zrobić kuchnię są okna bo bez tego nie będzie potem odbioru. W prawie budowlanym istnieje co prawda procedura odstępstwa na doświetlenie wyłącznie światłem sztucznym z §58 warunków technicznych ale ostatnio jego interpretacja przez sanepid i inspekcję pracy jest taka że dla gastronomii uzyskanie zgody jest praktycznie niemożliwe. Wyjściem z sytuacji w której jest brak okna na zapleczu może być zrobienie kuchni otwartej o ile są w miarę duże okna na sali konsumpcyjnej. Robi się wtedy kuchnię odgrodzoną od sali barem / kontuarem nad którym światło doświetla kuchnię.
Pomieszczenia przeznaczone do pracy – kuchnia, zmywalnia naczyń, przygotowalnie itp. powinny być zlokalizowane na poziomie terenu lub powyżej. Zlokalizowanie tych pomieszczeń w piwnicy wymaga zgody Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z §73 warunków technicznych. Można zlokalizować zaplecze w piwnicy pod warunkiem że będzie doświetlone światłem naturalnym (okna) oraz pod warunkiem zapewnienia właściwych dróg technologicznych. W praktyce w piwnicy nieźle się sprawdzają magazyny i pomieszczenia socjalne. Kuchnia i zmywalnia zdecydowanie lepiej działa jak jest na tym samym poziomie co sala konsumpcyjna.
Reasumując, wielkość musi być dostosowana do konceptu, konieczne są okna w kuchni, najlepiej na jednym poziomie i kształtny prostokąt.
Wymogi techniczne
Jak przeszliśmy przez kwestie lokalizacji, przeznaczenia i ogólnej przydatności funkcjonalnej dochodzimy do moim zdaniem sprawy najważniejszej. Sprawy o którą rozbija się wiele inwestycji jaką są zagadnienia techniczne i instalacyjne.
Większość tych wymogów regulują przepisy budowlane oraz istniejące warunki przyłączeniowe mediów.
Najpierw sprawy budowlane.
Minimalna wymagana wysokość w kuchni to 330cm, na sali konsumpcyjnej 300cm a w pozostałych pomieszczeniach jak magazyny, toalety, pomieszczenia socjalne 250cm. Od podanych wysokości dla kuchni można uzyskać odstępstwo z §72 warunków technicznych ale do wysokości nie mniejszych niż 250cm. Lokale niższe są niestety wykluczone.
W lokalu trzeba zapewnić toaletę dla niepełnosprawnych. Taka toaleta jest niestety dość spora bo musi zapewnić pustą przestrzeń manewrową 150x150cm. Wyjątkiem są koncepty które w ogóle nie potrzebują toalety dla gości – np. lokale działające tylko na wynos i bardzo małe punkty gastronomiczne (do kilkunastu miejsc) nie podające alkoholu.
Ważne jest również sprawdzenie czy lokal będzie spełniać wymogi przeciwpożarowe. Wyjścia muszą mieć minimum 90cm w świetle. Jeżeli w lokalu jest powyżej 50 osób to jak wcześniej pisałem muszą być dwa wyjścia ewakuacyjne. W większych lokalach powyżej 200m2 powinny być hydranty. W lokalach często są również do spełnienia dodatkowe kwestie przeciwpożarowe wynikające z klasy pożarowej budynku jak oddymianie, tryskacze itp. tych informacji powinien udzielić zarządca / właściciel budynku.
Ewentualne schody w lokalu (np. na antresole czy w lokalach wielokondygnacyjnych) muszą mieć stopnie o wysokości nie większej niż 17,5cm. Szerokość schodów w świetle (między poręczami) powinna wynosić minimum 120cm dla schodów dostępnych dla gości i minimum 90cm dla schodów na zapleczu. Schody służące do ewakuacji nie mogą być zabiegowe lub kręcone.
Od wymogów przeciwpożarowych można uzyskać odstępstwo z §2 Warunków Technicznych wykonując ekspertyzę pożarową opracowaną przez rzeczoznawcę do spraw przeciwpożarowych. Procedura ta zajmuje minimum 2 miesiące i kosztuje od kilku do kilkunastu tysięcy złotych jednak w uzasadnionych przypadkach dla lokali w atrakcyjnej lokalizacji warto czasem to rozważyć. Ważne aby świadomie podejmować decyzję i uwzględnić takie koszty w biznesplanie.
Instalacje
Kolejną bardzo ważną kwestią jest dostępność instalacji w lokalu.
Woda.
Dla gastronomii niezbędne jest doprowadzenie wody zdatnej do picia – wodociąg lub własne ujęcie. Woda musi być zbadana pod kątem mikrobiologicznym a przy ujęciach własnych również fizykochemicznym. Warto zapytać czy takie badania były robione i jakie były wyniki.
Kanalizacja.
Lokal musi mieć oczywiście kanalizację. W odróżnieniu od zaopatrzenia w wodę dla której rury mogą być prowadzone praktycznie w dowolny sposób ścieki w kanalizacji mogą płynąć tylko w dół. W tej kwestii należy sprawdzić czy będzie możliwość wykonania podejść w miejsca gdzie będą potrzebne zlewy czy umywalki czyli w kuchni, zmywalni naczyń, przygotowalni, toaletach itp. Czasem trzeba poprowadzić kanalizację piętro niżej po uprzednim przewierceniu się przez strop. Ważnym jest sprawdzenie czy będzie taka możliwość pod względem technicznym oraz formalnym. Zdarza się, że pod spodem są takie funkcje że nie da się tam poprowadzić kanalizacji (jakieś serwerownie, transformatory itp.) lub właściciel czy zarządca budynku się na to po prostu nie zgadza (tylko wtedy traci najemcę ale jego święte prawo własności). Zwracając uwagę na kanalizację warto również sprawdzić czy są wpusty podłogowe, ewentualnie czy da się je wykonać. Posiadanie wpustów znacznie ułatwia sprzątanie zaplecza kuchennego. Formalnie wpusty nie są wymagane ale na większej kuchni są praktycznie niezbędne.
Z kanalizacją łączy się bezpośrednio kwestia separatora tłuszczu. Zgodnie z wymogami sanitarnymi nie można zrzucać ścieków zatłuszczonych do kanalizacji. Powoduje to potem zapychanie się rur a nienormatywny skład ścieków może również skutkować awariami sieci lub oczyszczalni ścieków. Za zrzut nienormatywnych ścieków czekają na „sprawcę” dotkliwe kary finansowe nakładane przez gestorów sieci kanalizacyjnej. Wiąże się to też z kosztami czyszczenia instalacji jak się zapcha które potrafią być niebotyczne. Tym problemom zapobiegają separatory tłuszczu które oczyszczają ścieki z zaplecza kuchennego. Dla większości gastronomii urządzenie takie jest niezbędne. Należy sprawdzić czy będzie możliwość jego zamontowania. Separator może być zamontowany w budynku, zwykle w piwnicy lub generalnie poniżej kuchni. Dostęp do separatora powinien być z korytarzy a nie z kuchni. Są też separatory do montowania na zewnątrz w terenie.
Separatora nie będą wymagać małe obiekty które w swojej ofercie nie mają dań smażonych na głębokim tłuszczu i ogólnie mają małą skalę działalności np. pizzerie, kawiarnie, zaplecza żywieniowe w przedszkolach itp. Dla małych restauracji w których nie ma jak zrobić separatora dopuszcza się możliwość zbierania tłuszczy do specjalnej beczki i oddawanie ich do utylizacji. Jest to jednak rozwiązanie niefunkcjonalne i dla większych obiektów trudne do realnego zastosowania dlatego trzeba stosować separatory.
Wentylacja.
Najważniejszą i zarazem najtrudniejszą i najbardziej kosztowną instalacją jest wentylacja. Celem tej instalacji jest zapewnienie w pomieszczeniach świeżego powietrza i usunięcie zużytego. Instalacja ta jest obwarowana szeregiem bardzo szczegółowych przepisów i wymogów. Weryfikując przydatność lokalu należy zwrócić szczególną uwagę na to czy lokal w ogóle ma jakąś wentylację oraz jak jest ona zrobiona. Ważnymi kwestiami będzie:
Sprawdzić czy wentylacja lokalu obsługuje tylko ten lokal – przepisy nie dopuszczają obsługi jednym układem różnych funkcji.
Sprawdzić jak zorganizowane są wyciągi. Przepisy wymagają aby pomieszczenia o różnych funkcjach miały osobne układy wyciągowe. W praktyce musimy zapewnić OSOBNE instalacje wyciągowe dla: sali konsumpcyjnej, zaplecza kuchennego, toalet i okapów. Wynika z tego że w lokalu musimy mieć minimum 4 niezależne układy wyciągowe.
Bardzo istotną kwestią są również przekroje kanałów wentylacyjnych gdyż ilości powietrza potrzebne do wentylowania sali konsumpcyjnej czy okapów są bardzo duże a kanały będą do tego proporcjonalne. Takie zwykłe kratki wentylacyjne jakie mamy w mieszkaniach NIE WYSTARCZĄ! Kanały wentylacji gastronomii są co najmniej kilkakrotnie grubsze, a z dużych kuchni są to przekroje o średnicy 50cm lub nawet większe. To naprawdę bardzo grube rury.
Powietrze usuwane z zaplecza kuchennego (kuchnia i okapy) oraz z toalet zawiera uciążliwe zapachy i dlatego zgodnie z przepisami budowlanymi MUSI być wyrzucane ponad dach budynku. Należy zweryfikować czy w obiekcie będzie taka możliwość. Tu podobnie mogą się pojawić problemy natury technicznej (brak miejsca na duże instalacje) i formalnej (brak zgody, konieczność prowadzenia instalacji po elewacji i wynikające z tego wymogi formalno-budowlane). Tu na szczęście przychodzi nowoczesna technologia. Istnieją systemy skutecznej redukcji zapachów dzięki którym można wyrzucać zużyte powietrze na elewacji (nie trzeba wyprowadzać ponad dach) jednak rozwiązania takie kosztują około kilkudziesięciu tysięcy złotych i analizując inwestycję należy to ująć w biznesplanie.
Z instalacjami wyciągowymi musi współpracować instalacja nawiewna bo jak powietrze wyciągamy to musimy je też uzupełniać inaczej nie będzie czym oddychać albo będą się zasysać drzwi. Należy sprawdzić czy jest miejsce na jej wykonanie, czy będzie miejsce na umieszczenie czerpni powietrza która powinna być minimum 2m od poziomu terenu i nie może być przy jezdniach, parkingach, wyrzutniach wentylacyjnych i innych tego typu źródeł zanieczyszczonego powietrza.
Z instalacją nawiewną wiąże się też konieczność podgrzania zimą zewnętrznego powietrza do temperatury pomieszczenia. Będzie to wymagać energii w postaci prądu lub ciepła technologicznego. Należy sprawdzić czy w budynku jest to zapewnione. Ilość energii na ogrzanie można znacznie zredukować stosując rekuperację czyli odzysk ciepła od powietrza wyciąganego. Ograniczeniem technicznym jest tu wymóg, aby powietrze wyciągowe było czyste. Z powodzeniem można rekuperować wyciągi z sali konsumpcyjnej. Powietrze z kuchni wymaga bardzo dokładnego oczyszczenia. Są na to nowoczesne technologie. Można stosować te same rozwiązania co do redukcji zapachów i wtedy można rekuperować również powietrze wywiewane z kuchni. Pozwala to na znaczne oszczędności eksploatacyjne ale za cenę większej inwestycji.
Opisując kwestie wentylacyjne należy również zaznaczyć, że urządzenia i kanały mają naprawdę znaczne gabaryty. Centrale wentylacyjne potrafią mieć wielkość małego kontenera a kanały są takie że człowiek by się wczołgał. Analizując przydatność lokalu należy mieć na uwadze sprawdzenie czy tak duża instalacja w ogóle się tam zmieści. Na przykład czy instalując kanały wentylacyjne nie zaniżymy pomieszczeń poniżej wymaganego minimum, albo czy będzie gdzie zainstalować centralę.
Instalacje elektryczne.
Niewątpliwie instalacja elektryczna jest kolejnym wąskim gardłem. Urządzenia gastronomiczne mają duże moce elektryczne i bardzo często wymagają zasilania 3-fazowego. Lokal musi mieć odpowiednie przyłącze elektryczne i przydział prądu. Dla małej gastronomii są to wartości od około 20-30kW a dla dużych restauracji dochodzą do kilkuset kilowatów. Wynajmując lokal koniecznie należy sprawdzić jaki jest przydział mocy i na jakie maksymalne obciążenie pozwala istniejąca linia zasilająca (WLZ). Przerabianie jej bywa bardzo kosztowne albo jest wręcz niemożliwe w przypadkach kiedy istniejąca lokalne sieć energetyczna nie ma odpowiedniej rezerwy dlatego należy to zweryfikować.
W razie niewystarczających przydziałów mocy można się wspomóc nowoczesnymi systemami aktywnego zarządzania mocą w gastronomii. Systemy takie działają tak, że podłączone do nich urządzenia w skoordynowany sposób pobierają prąd na zmianę aby nie przekraczać maksymalnej dostępnej mocy. Systemy takie pozwalają na redukcję mocy nawet do około 40%. Jest to pewnym rozwiązaniem skutecznym szczególnie dla większych kuchni.
Gaz.
Bardzo pożądanym medium dla kuchni jest oczywiście gaz ziemny. Gotowanie na gazie ma niepodważalne zalety i jest tańsze eksploatacyjnie od użycia energii elektrycznej jednakże brak gazu nie dyskwalifikuje lokalu. Wszystkie urządzenia mogą być elektryczne i bez problemu da się zrobić kuchnię działającą wyłącznie na prądzie. Z gazem wiąże się też kilka zagrożeń i wymogów natury przeciwpożarowej i instalacyjnej. Zastosowanie gazu będzie się również wiązać z większymi nakładami inwestycyjnymi (dodatkowa instalacja, droższe urządzenia gazowe, mocniejsza wentylacja).
Osobiście nie jestem zwolennikiem gazu płynnego LPG. Generalnie wręcz odradzam stosowanie gazu LPG w kuchni ponieważ ten rodzaj paliwa jest cięższy od powietrza co skutkuje tym, że na zapleczu kuchennym nie można robić wpustów podłogowych i innych odwodnień. Brak wpustów znacząco utrudnia sprzątanie zaplecza. Dodatkowo znacznie bardziej skomplikowana musi być instalacja wentylacji gdyż musi wyciągać powietrze z góry oraz częściowo przy podłodze. Dochodzą też dodatkowe zabezpieczenia przeciwpożarowe, czujki gazu itp. Dodatkowo rury gazowe muszą iść po wierzchu co też nie ułatwia sprzątania i nie jest ładne szczególnie jak kuchnię widać z sali konsumpcyjnej.
Formalnie można mieć w lokalu 2 butle LPG 11kg, traktowałbym to rozwiązanie jednak jak ostateczność niż jako wariant podstawowy.
Ogrzewanie.
Lokal musi mieć oczywiście ogrzewanie. Tu jednak jest z reguły najmniej problemów. Musimy dobrze ogrzać salę konsumpcyjną aby nasi goście czuli się komfortowo. Na zapleczu kuchnia przeważnie tak grzeje, że i tak jest za ciepło, a ogrzewanie musi zapewnić jedynie podtrzymanie temperatury w porze nocnej lub w przerwach świątecznych żeby nie zamarzła woda w instalacjach. Większość lokali ma wystarczającą instalację CO.
Teletechnika.
Ostatnią kwestią są instalacje teletechniczne. Często pomijane ale w dzisiejszych czasach jednak potrzebne. Wydajne łącze internetowe usprawni działanie terminali płatniczych, systemów zarzadzania i po udostępnieniu przez Wi-Fi będzie miłym dodatkiem dla gości. Warto mieć również na uwadze że wiele nowoczesnych urządzeń gastronomicznych posiada moduły zdalnej diagnostyki wymagające podłączenia ich do sieci dzięki czemu urządzenia współpracujące ze sobą się komunikują, mogą same wezwać serwis w razie awarii czy zamówić płyny eksploatacyjne jak będą się kończyć. Są to głównie piece konwekcyjno-parowe, szybkoschładzarki czy zmywarki do naczyń.
Przepisy.
Powołując się na wymogi i przepisy w niniejszym opracowaniu mam w szczególności na uwadze następujące akty prawne mające zastosowanie w planowaniu gastronomii:
- USTAWA z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (ze zmianami) Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 marca 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo budowlane
- Obwieszczenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 kwietnia 2022r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U.2022 poz. 1225. ze zmianami) Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. Nr 171, poz. 1225, z 2006r. ze zmianami Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 października 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia
- Rozporządzenie (WE) nr 852 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 29-04-2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. U. E. L 139 z kwietnia 2004r.) EUR-Lex – 32004R0852 – EN – EUR-Lex (europa.eu)
- Obwieszczenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28.08.2003r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 169, poz. 1650, z 2003r. ze zmianami) Obwieszczenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 sierpnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (sejm.gov.pl).
Podsumowanie
Wybór odpowiedniego lokalu dla planowanej działalności gastronomicznej na absolutnie kluczowe znaczenie dla późniejszego powodzenia inwestycji. Mając na względzie niebagatelne koszty inwestycji w tej branży wybranie lokalu spełniającego wymogi pozwala na optymalne wykorzystanie kapitału i zasobów. Zwrócenie uwagi na zagrożenia i ‘niedomagania’ lokalu pozwolą za to uniknąć błędnych decyzji i uchronienia się przed poważnymi problemami i dodatkowymi nieplanowanymi kosztami.
Analizując lokal należy wziąć pod uwagę aspekty lokalizacji, dopuszczalności planowanych funkcji w świetle prawa budowlanego oraz, a w zasadzie przede wszystkim infrastrukturę instalacyjną i techniczną lokalu, ponieważ w tych obszarach zwykle są problemy skutkujące potem przekroczeniem budżetu, opóźnieniami a nawet praktyczną niemożnością doprowadzenia inwestycji do końca i związanymi z tym stratami.
Posługując się powyższym poradnikiem możesz wstępnie zdiagnozować wiele najczęstszych problemów i uniknąć wynajęcia lokalu który się nie nadaje chroniąc siebie i swoich najbliższych przed błędną inwestycją.
Jeżeli jednak masz nadal wątpliwości nie wahaj się przed poproszeniem specjalisty o pomoc. Koszt sprawdzenia lokalu będzie tysiąckrotnie mniejszy niż koszt błędnej decyzji. W razie czego jestem do dyspozycji.
Czeklista
(CTA) do pobrania czeklista po podaniu kontaktu.
